Od 2026 roku przedsiębiorców czeka wzrost składek do ZUS, zarówno na ubezpieczenia społeczne jak i ubezpieczenie zdrowotne. Ile wyniosą i z czego to wynika?
Na początku warto przypomnieć o kilku kluczowych kwestiach, które będą miały największy wpływ na to jak kształtowała się będzie wysokość składek płaconych do ZUS w przyszłym roku.
Rozróżniamy kilka rodzajów ulg w wysokości płaconych składek:
– ulga na start – dla rozpoczynających działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmujących ją ponownie po 60 miesiącach od jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia. Jest to okres 6 pełnych miesięcy, w którym przedsiębiorca opłaca wyłącznie składkę zdrowotną.
– ZUS preferencyjny – mały ZUS – przysługuje nowo powstałym przedsiębiorstwom i można z niego korzystać przez 24 miesiące od momentu rozpoczęcia działalności. Najniższą możliwą podstawą obliczania składek ZUS jest 30% minimalnego wynagrodzenia.
– mały ZUS+ – przysługuje przedsiębiorcom, którzy za poprzedni rok kalendarzowy wykazali przychód poniżej 120 tys. zł, można z niego korzystać przez 36 miesięcy z ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności, a kwota podstawy uzależniona jest od dochodu generowanego przez przedsiębiorstwo i mieści się w przedziale od 30% minimalnego wynagrodzenia, do 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
– standardowy – duży ZUS – najniższa podstawa naliczania składek to 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Obliczona podstawa jest następnie mnożona przez stopę procentową dla poszczególnego rodzaju ubezpieczenia/funduszu:
- 19,52% – emerytalne
- 8% – rentowe
- 1,67% – wypadkowe – przy czym warto zaznaczyć, że wysokość tej stopy procentowej jest zróżnicowana w zależności od kilku czynników jak np. rodzaj czy wielkość działalności.
- 2,45% – chorobowe –ta składka jest dla przedsiębiorców dobrowolna, jednakże zrezygnowanie z niej pozbawia prawa do korzystania z zasiłków.
- 2,45% – Fundusz Pracy – obowiązująca w większości przypadków tylko dla dużego ZUS.
Dla ubezpieczeń społecznych, same przepisy dotyczące obliczania podstawy wymiaru składek oraz wielkości stóp procentowych poszczególnych składek pozostają bez zmian, zmianie ulega jedynie podstawa obliczania wymiaru.
Mając tę wiedzę, jedynymi wartościami, których potrzebujemy do obliczenia wysokości składek w 2026 roku są:
- wynagrodzenie minimalne – ogłaszane przez Radę Ministrów – które od 1 stycznia 2026 roku wyniesie 4806 zł
- prognozowane przeciętne wynagrodzenie – wynikające ze statystyk zbieranych przez GUS – które dla 2026 roku szacowane jest na poziomie 9420 zł
Tabela przedstawiająca wartości wynikające z tych zmian:
Jeśli chodzi o wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne to sytuacja wygląda trochę inaczej. 1 stycznia 2025 roku wysokość podstawy jej wymiaru została zmniejszona ze 100% do 75% minimalnego wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2026 roku zmiana ta zostanie cofnięta, co oznacza, że podstawą jej wymiaru znowu będzie 100% minimalnego wynagrodzenia. Jej stopa procentowa pozostaje na niezmienionym poziomie 9%. Składka zdrowotna uzależniona jest od dochodów przedsiębiorstwa, jednak jej minimalna wysokość dla każdego podmiotu jest taka sama.
Zmianę obrazuje poniższa tabela:
Jak łatwo zauważyć, minimalna wysokość tej składki wzrośnie o około 37%, co jest wartością o wiele wyższą niż w przypadku innych składek i to właśnie ta zmiana najbardziej „zaboli” przedsiębiorców, zwłaszcza w przypadku małych przedsiębiorstw.
